مسئول برنامه کشوری شهرهای سالم گفت: شهر سالم با دستور دولتی محقق نمی شود و مشارکت مردم رکن اساسی است. استانها
به گزارش خبرگزاری تسنیم از اراک، علیرضا مغیثی، معاون دفتر آموزش و ارتقای سلامت معاونت بهداشت وزارت بهداشت و مسئول برنامه کشوری شهرهای سالم ظهر امروز در همایش شهر سالم و ایمن با تأکید بر اینکه شهر سالم یک وضعیت ایده آل و ثابت نیست، گفت: شهر سالم شهری است که نسبت به مسائل سلامت حساس باشد و به صورت مستمر شرایط فیزیکی، اجتماعی و زیست محیطی خود را ارتقا دهد.

وی با قدردانی از دانشگاه علوم پزشکی اراک و مسئولان استان مرکزی افزود: اراک و استان مرکزی می توانند با تلفیق ظرفیت های اجتماعی، فرهنگی و صنعتی، به الگویی برای اجرای پایدار برنامه شهر سالم و ایمن در کشور و حتی منطقه تبدیل شوند.

مغیثی با اشاره به اینکه حدود 55 درصد جمعیت جهان در شهرها زندگی می کنند، بیان کرد: در ایران این میزان به حدود 80 تا 85 درصد رسیده است و شهرنشینی در کنار رفاه و آسایش، چالش هایی مانند مسائل زیست محیطی، خدمات بهداشتی، اقتصاد، رشد جمعیت، آموزش، کیفیت مسکن و نابرابری های اجتماعی و اقتصادی را به همراه دارد که مستقیماً و غیرمستقیم بر سلامت مردم اثر می گذارد.

مسئول برنامه کشوری شهرهای سالم با بیان اینکه بخش محدودی از عوامل مؤثر بر سلامت در اختیار نظام سلامت است، اظهار کرد: برای ارتقای سلامت، همکاری همه بخش ها ضروری است و برنامه شهر سالم بستر مناسبی برای افزایش هماهنگی و هم افزایی میان دستگاه ها، تقویت مشارکت مردم و سازمان های مردم نهاد و همچنین حمایت از اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع فراهم می کند.

مغیثی عنوان کرد: شهر سالم برنامه ای پویا و مستمر است و دریافت گواهی شهر سالم پایان کار نیست، بلکه آغاز مسیر محسوب می شود. شهری سالم نامیده می شود که به سلامت در همه سیاست ها توجه داشته باشد، محیط فیزیکی و اجتماعی خود را به طور مستمر بهبود دهد و برای ارتقای سلامت مردم برنامه داشته باشد.

وی با اشاره به تجربه شهرهای سهند و مراغه بیان کرد: استان مرکزی با رویکردی که برای پوشش همه شهرستان ها اتخاذ کرده، می تواند الگویی برای سایر استان های کشور باشد که مشارکت فعال مردم، همکاری بین بخشی و حضور سازمان های مردم نهاد و خیریه ها را سه رکن اساسی شهر سالم عنوان کرد و گفت: نباید این برنامه دولتی و دستوری شود؛ مشارکت مردم را نمی توان به صورت دستوری ایجاد کرد. شهر سالم نیازمند ساختار اداری جدید نیست، بلکه باید از ظرفیت ها، منابع و برنامه های موجود استفاده کرده و با هماهنگی بیشتر، اجرای آنها را در مسیر ارتقای سلامت تسهیل کرد.

مغیثی با اشاره به روند اجرای برنامه شهر سالم در استان مرکزی اظهار کرد: کمیته راهبری و دبیرخانه در سطح استان و شهرستان ها تشکیل شده و تعهدنامه شهرستان ها نیز به وزارت بهداشت ارسال شده است. همچنین پروفایل شهرستان ها تهیه شده و مرحله خودارزیابی باید بر اساس 80 شاخص در 9 محور انجام شود.

وی ادامه داد: این شاخص ها حوزه هایی همچون سازماندهی و بسیج جامعه، همکاری بین بخشی، آموزش و توانمندسازی، آب و بهداشت، ایمنی غذایی، آلودگی هوا، اطلاعات سلامت مبتنی بر جامعه و آمادگی و تاب آوری در شرایط اضطراری را دربرمی گیرد.

مسئول برنامه کشوری شهرهای سالم افزود: در صورتی که شهرستان در خودارزیابی بتواند حداقل 90 درصد شاخص ها را کسب کند، برای ارزیابی نهایی و پیوستن به شبکه جهانی شهرهای سالم معرفی خواهد شد و پس از تأیید نیز ارزیابی ها در دوره های بعدی ادامه خواهد داشت.

مغیثی با تأکید بر اهمیت همکاری بین بخشی اضافه کرد: برای موفقیت برنامه باید چشم انداز مشترک میان دستگاه ها شکل بگیرد، مسئولیت ها و سازوکار همکاری مشخص باشد، اطلاعات میان سازمان ها به اشتراک گذاشته شود و آثار اقدامات هر دستگاه بر سلامت مردم قابل اندازه گیری و مستندسازی باشد.

وی خاطرنشان کرد: باید بتوانیم نشان دهیم که یک اقدام در حوزه محیط زیست، مدیریت شهری، مهندسی یا سایر بخش ها چه تأثیری بر شاخص های سلامت داشته است؛ چراکه این موضوع به نهادینه شدن نگاه سلامت محور در تصمیم گیری های مختلف کمک می کند.

معاون دفتر آموزش و ارتقای سلامت وزارت بهداشت پاسخگویی دستگاه ها به رسانه ها و تعریف شاخص های پایش عملکرد را از الزامات برنامه شهر سالم دانست و اظهار کرد: شهروندان باید بدانند برای سلامت شهر خود چه کاری می توانند انجام دهند و دستگاه ها نیز باید در برابر عملکرد خود پاسخگو باشند.

وی با اشاره به عوامل تعیین کننده سلامت، بر اهمیت عوامل اجتماعی و اقتصادی، محیط فیزیکی و رفتارهای بهداشتی در کنار خدمات سلامت تأکید کرد و ادامه داد: برای پیشگیری از بیماری ها باید فراتر از نظام درمان و با نگاه جامع به عوامل مؤثر بر سلامت جامعه حرکت کرد.